Tekil Temelli Binalarda Deprem Riski ve Temel İyileştirme
1999 öncesinde inşa edilmiş pek çok betonarme binada tekil sömel veya zayıf bağ kirişli mütemadi temel sistemleri kullanılmıştır. Bu tür temellerde deprem anında her kolon zemine bağımsız hareketle yük aktarmaya çalışır; taşıma gücü düşük zeminlerde kolon ayaklarının farklı oturması sonucu üst yapıda ani gevrek kırılmalar ve toptan göçmeler meydana gelir.
Mevcut binayı yıkmadan depreme karşı güvenli hâle getirmenin en etkili geoteknik yolu, ayrık temel pabuçlarını genişleterek yapının tüm tabanını tek parça rijit bir radye temel plağına dönüştürmektir.
Kademeli Temel Genişletme Uygulama Aşamaları
Temel altında boşaltma yaparken binanın dengesini bozmamak için izlenen mühendislik adımları:
- Kademeli Kazı ve Soket Açma: Kolon altlarındaki zemin aynı anda açılmaz; çaprazlama birer kolon pabuç tabanı kazılarak korozyonlu beton temizlenir.
- Kimyasal Epoksi ile Donatı Ankrajı (Filiz Ekimi): Mevcut temel pabuçlarına ve kolon diplerine darbesiz karot delgisiyle delikler açılır ve yüksek çekme mukavemetli epoksiyle nervürlü donatı filizleri ekilir.
- Temeller Arası Bağlantı Kirişleri: Ayrık duran sömeller arasına çift sıra donatılı ağır bağ hatılları yerleştirilir.
- Rijit Radye Plağı Dökümü: Tüm bodrum tabanına donatı hasırları serilerek 40-50 cm kalınlığında yekpare radye beton dökülür; bina tek parça yüzen bir sal gibi çalışır.
Sahada En Çok Yapılan Hayati Hata
Gelişigüzel temel güçlendirmelerinde karşılaşılan ölümcül hatalar:
- Tüm Temeli Aynı Anda Kazmak: Kolonların altındaki zemini tek seferde açığa çıkarmak binanın taşıyıcı desteğini keser ve kendiliğinden çökmesine neden olur.
- Zemin Sıkıştırmasını Atlamak: Yeni dökülecek radye betonun altına kompaksiyon ve grobeton yapmamak, yeni plağın yük almasını engeller.
- Mini Kazık Desteği Eklememek: Zemin tabakası aşırı yumuşaksa sadece radye plak yetersiz kalır; temel köşelerine mini kazık çakılarak yük anakayaya iletilmelidir.
Sertkaya Zemin tecrübesiyle binanızın statik dengesini bozmadan temel genişletme ve radye dönüştürme projelerini anahtar teslim uyguluyoruz.