Fore Kazık İmalatında Zemin Kaybı (Zemin Hacmi) Hesabı

Fore kazık imalatında zemin kaybı, delgi sırasında teorik olarak çıkarılması gereken zemin hacmi ile gerçekte çıkarılan hacim arasındaki farktır. Bu fark, zemin davranışı ve komşu yapılar açısından kritik bilgi verir.

Zemin Kaybı Nedir?

Fore kazık delgisi sırasında teorik olarak çıkarılması gereken zemin hacmi hesaplanabilir. Ancak bazı durumlarda daha az veya daha fazla zemin çıkar. Bu fark, zemin kaybı veya zemin kazancı olarak adlandırılır.

• D: Kazık çapı
• L: Kazık derinliği

Zemin Kaybı Nedenleri

• Gevşek zemin: Delgi sırasında kuyu duvarı çöker.
• Yapay dolgu: Sıkışmamış zemin kaybolur.
• Karstik boşluklar: Zemin boşluğa kaçar.
• Yüksek yeraltı suyu: Su akışı zemin taşır.
• Hızlı delgi: Zeminin kendini toparlamasına izin vermez.
• Yetersiz bentonit: Düşük yoğunluk, stabilizasyon sağlamaz.
• Aşırı vibro: Vibrasyon zemin taşır.

Zemin Kaybının Etkileri

• Komşu yapı oturması: Zemin kaybı, komşu yapıyı etkiler.
• Yüzey çökmesi: Şantiye alanında çukur.
• Kazık kapasitesi: Kayıp, kapasiteyi düşürür.
• Beton sarfiyatı: Fazla beton gerekir.
• Kalite sorunları: Kesit azalması.
• Komşu hasar: Çatlak ve deformasyon.

Kabul Edilebilir Zemin Kaybı Değerleri

* %20 üzeri kayıp, ciddi problem göstergesidir. Müdahale gerekir.

Önleme Yöntemleri

• Bentonit yoğunluğu ve viskozitesi artırılmalı.
• Kılıf kullanımı düşünülmeli.
• Delgi hızı ayarlanmalı.
• Aşamalı delgi tercih edilmeli.
• Kepçe seçimi zemine uygun olmalı.
• Yeraltı su seviyesi kontrol edilmeli.
• Komşu yapı izlenmeli.

İzleme ve Raporlama

• Her kazık için çıkan zemin hacmi ölçülmeli.
• Teorik ve gerçek hacim karşılaştırılmalı.
• Kayıp oranı kayıt altına alınmalı.
• Anormal kayıplar için müdahale.
• Komşu yapı oturması izlenmeli.
• Fotoğraflı raporlama.