Binada Zemin Oturması Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Apartman veya toplu konut sitelerinde zemin oturmasının ilk belirtileri genellikle zemin kat ve bodrum katlarda kendini gösterir. Kolon-kiriş birleşim noktalarında veya bodrum perde duvarlarında 45 derecelik açıyla ilerleyen diyagonal (verev) çatlaklar, yapının bir köşesinin diğerine göre daha fazla çöktüğünü (diferansiyel oturma) gösteren birincil uyarı işaretidir.
Ayrıca bina etrafındaki tretuvar betonlarının binadan ayrılması, kapı ve pencere kasalarının sıkışarak zor kapanması, bina giriş merdivenlerinde yarıklar oluşması zemin tabakasında hareket veya taşıma gücü kaybı olduğunun kesin kanıtıdır.
Site Yönetimlerinin Sahada Kontrol Etmesi Gereken 4 Kritik Bölge
Düzenli saha denetimlerinde site müdürleri ve yönetim kurullarının kontrol etmesi gereken kritik noktalar şunlardır:
- Bodrum Kat Perdeleri ve Kolonlar: Sıva çatlağı ile taşıyıcı beton çatlağını ayırt edin; çatlak genişliğini cetvelle takip edin.
- Site İstinat Duvarları: İstinat duvarlarında dışa doğru bombeleşme veya arkadaki toprakta çöküntüler oluşması tehlikedir.
- Drenaj ve Yağmur Suyu Hatları: Kırık rögarlar zemin altına su sızdırarak killi zeminleri çamurlaştırır ve taşımayı sıfırlar.
- Otopark ve Çevre Betonu Kot Farkları: Asfalt ile bina temeli arasında açılan yarıklar zeminin kaydığını işaret eder.
Site Yönetimlerinin Hukuki Sorumluluğu ve Hızlı Aksiyon
Kat Mülkiyeti Kanunu ve Türk Ceza Kanunu kapsamında site yönetimleri ortak alanların can ve mal güvenliğini sağlamakla yükümlüdür. Gözlemlenen yapısal çatlaklar tespit edildiğinde vakit kaybetmeden karar defterine işlenmeli ve uzman bir geoteknik firmasına zemin incelemesi yaptırılmalıdır.
Zemin kaynaklı oturmalarda çoğu zaman binayı yıkmaya gerek kalmaz. Düşük basınçlı kimyasal zemin enjeksiyonu, jet grout veya temel kenarından çakılan mini kazıklar ile yapının altındaki zemin tabakası konsolide edilerek oturma kalıcı olarak durdurulabilir.